การดำเนินงานวิจัย OLPC ในโรงเรียนเทศบาล 4 (บ้านเชียงราย)
4 มิถุนายน 2551 คุณครูทุกคนภายในโรงเรียนชมวีดิทัศน์ รายการหนี้แผ่นดิน ตอน OLPC เครื่องมือในการเรียนรู้ ตามแนว Constructionism ตัวอย่างจากบ้านสามขา อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง ในการประชุมครูประจำเดือน เพื่อรับทราบร่วมกันในการดำเนินงานในโรงเรียนของเรา
13 มิถุนายน 2551 ประชุมครูที่เกี่ยวข้องกับห้อง ม.1/3 เพื่อพิจารณาการนำ OLPC มาใช้กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 ในฐานะครูที่ร่วมโครงการ จากการศึกษาจากวีดีทัศน์การใช้ OLPC บางส่วน มีความคิดว่าจะใช้ให้เป็นเครื่องมือ หรือใช้ประโยชน์อย่างไรบ้าง
21-22 มิถุนายน 2551 ผอ.ยุพิน ตรังคธาร และครูที่เกี่ยวข้องกับห้อง ม. 1/3 จำนวน 8 คน คือ ครูณภัทร ครูสุดจิต ครูสัญญา ครูบงกช ครูวรวิทย์ ครูวลัยรัตน์ ครูอรัญญา และครูสิทธิกร ร่วมประชุม สัมมนาการวางแผนวิจัย OLPC ร่วมกับเครือข่ายพันธมิตรโครงการ ณ บริษัทปูนซิเมนต์ไทย (ลำปาง) จำกัด
รับเครื่อง OLPC จากโครงการ จำนวน 47 เครื่อง
23 มิถุนายน 2551 นักเรียนได้เห็นเครื่อง OLPC ของจริงครั้งแรก และบันทึกความรู้สึกและคำถามที่อยากทราบเกี่ยวกับ OLPC
29 มิถุนายน 2551 ผู้ปกครองนักเรียนห้อง ม.1/3 แลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับ OLPC รวบรวมประเด็นคำถามและข้อคิดเห็นของผู้ปกครอง
3 กรกฎาคม 2551 นักเรียนรับเครื่อง OLPC ครูแนะนำเกี่ยวกับเครื่อง นักเรียนเริ่มเรียนรู้การเซ็ทเครื่องครั้งแรก วิธีการใช้เครื่อง เกิดคำถามเกี่ยวกับเครื่องมากมาย
ครูและนักเรียนเรียนรู้การใช้เครื่องไปพร้อม ๆ กัน
28 กรกฎาคม –
1 สิงหาคม 2551 ครูณภัทร ร่วมประชุมสัมมนา “OLPC Asia Learning Workshop” โดย โรงเรียนดรุณสิกขาลัย ร่วมกับมูลนิธิไทยคมและมูลนิธิ OLPC ประเทศสหรัฐอเมริกา จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ ณ โรงเรียนดรุณสิกขาลัย
ผอ.ยุพิน ตรังคธาร ร่วมฟังปาฐกถาพิเศษ “one laptop per child”
โดย Prof. Nicholas Negroponte วันที่ 31 กรกฎาคม 2551 นักเรียน 4 คน นำเสนอการใช้ OLPC ในการเล่นดนตรี
1-3 สิงหาคม 2551 นักเรียนจำนวน 7 คน นำเสนอการใช้ OLPC เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ และการเล่นดนตรี ในงานนิทรรศการ การจัดการศึกษาท้องถิ่น ครั้งที่ 2 ณ ชาแลนเจอร์ฮอลล์ เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี
4 สิงหาคม 2551 OLPC เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ใน Project “ป่าชายเลน”
25 สิงหาคม 2551 OLPC เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ Field trip ครั้งแรก เรื่องประเภทของป่า ณ วนอุทยานม่อนพระยาแช่ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง นักเรียนใช้ในการถ่ายภาพ บันทึกข้อมูล
12 กันยายน 2551 OLPC เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ Field trip ครั้งที่สอง เรื่องป่าชายแลน ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดจันทบุรี นักเรียนใช้ในการถ่ายภาพ
อาทิเช่น คุณครูคะเมื่อไหร่เราจะได้ใช้ล่ะคะ ? คุณครูคะเครื่องนี้ทำอะไรได้บ้าง? คุณครูครับเครื่องนี้มีสีขียวสีเดียวเหรอครับ?
คุณครูจึงรวบรวมคำถามบางส่วนแล้วประมวลเป็นคำถาม เพื่อให้ทุกคนได้เขียนตอบไว้ในสมุดของตนเอง ได้แก่
1. ฉันคิดว่า OLPC เป็นเครื่องมือที่มีลักษณะอย่างไร? (ตอนนั้นยังไม่ได้เผยโฉมที่แท้จริง มีแต่
รูปให้ดู)
2. ฉันคิดว่า OLPC จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของฉันอย่างไรบ้าง
3. ฉันคิดว่า เมื่อได้เครื่อง OLPC มาแล้วฉันจะทำอย่างไร
4. ฉันจะมีวิธีการดูแลรักษาเรื่อง OLPC อย่างไร
5. ฉันคิดว่า OLPC จะทำให้เกิดการเรียนรู้อะไรบ้าง
6. ความรู้สึกเมื่อได้เห็น OLPC เป็นครั้งแรก
7. ฉันอยากรู้อะไรเกี่ยวกับ OLPC
หลังจากเด็ก ๆ ได้เขียนตอบคำถามเหล่านี้แล้ว มีบางคำตอบที่ครูไม่ได้คาดคิดว่าจะเป็นคำตอบของ
เด็ก ๆ ที่มีความน่าสนใจแตกต่างกัน บางคำตอบ เช่น
"เหมือนกับโน้ตบุ๊คแต่ไม่ใช่โน้ตบุ๊ค พิมพ์งาน ค้นเน็ต เสนองาน" (ด.ช.
"ตื่นเต้นมีความสุขที่จะได้ XO มาครอบครองเป็นของตนเอง" (ด.ญ.
"ฉันจะรักษา OLPC ให้ดีที่สุดไม่ให้ขาดหายเลย และฉันจะไปใช้ในทางที่ดี" (ด.ญอรกัญญา
วงค์รักไทย)
"ฉันจะหากระเป๋าที่มีขนาดใกล้เคียงกับ OLPC มาไว้ใส่เครื่อง เพื่อที่จะไม่ทำให้เครื่องเป็นรอย
และจะหาเศษผ้าเล็ก ๆ สะอาด ๆ ไว้ใช้เช็ดเครื่อง OLPC" (ด.ญ.
"เมื่อเราชาร์จแบตเครื่อง XO แล้วจะเสียเงินค่าไฟเท่าไหร่" (ด.ญ.
"ผมจะนำเครื่อง OLPC ไปสอน พ่อ แม่ และเพื่อนข้างห้องที่เขาไม่ได้เครื่อง OLPC"
(ด.ช.ณฐพล ศิลัยพานิช)
"ผมจะเขียนชื่อติดกันหาย" (ด.ช.
"อยากรู้ว่าบังคับยากหรือไม่" (ด.ช.
"อยากรู้ว่า XO ใช้ทำอะไร" (ด.ญ.
"ฉันจะนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง และผู้อื่น" (ด.ช.
"ทำให้เราเรียนรู้สิ่งใหม่ที่ไม่เคยเรียนรู้มาก่อน" (ด.ช.
จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้ปกครองนักเรียนก่อนที่จะมอบเครื่องให้กับนักเรียนไปใช้ สรุปได้ว่า ผู้ปกครองจะให้ความร่วมมือในการสังเกตพฤติกรรมบุตรหลานตลอดระยะเวลาที่มีเครื่องนี้ใช้ คอยดูแลสอดส่องในการใช้ ร่วมเรียนรู้กับเด็กในการใช้เครื่อง ร่วมระวังรักษาให้เครื่องมีสภาพดีใช้งานได้ต่อไป สนับสนุนส่งเสริมการใช้เครื่องไปในทางที่ดี ยินดีตอบคำถามที่อาจจะมีขึ้นในวันข้างหน้าเกี่ยวกับเครื่อง นอกจากนี้ยังได้สอบถามปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น เช่น การจัดซื้ออุปกรณ์เครื่องที่อาจจะชำรุด การติดตั้งเครื่องพิมพ์ การติดต่อกับระบบอินเทอร์เน็ตที่บ้าน เป็นต้น ซึ่งคำถามเหล่านั้นคุณครูไม่ได้ตอบทุกคำถามเนื่องจากคุณครูก็เป็นผู้ร่วมเรียนรู้เกี่ยวกับเครื่องนี้ไปพร้อม ๆ กัน จึงเป็นคำถามที่จะตอบได้ในอนาคตนั่นเอง
วันที่ 3 กรกฎาคม นักเรียนได้รับเครื่องเป็นครั้งแรก จากการสังเกตนักเรียนมีความกระตือรือร้นสนใจที่จะเรียนรู้การใช้เครื่อง จากที่คุณครูสิทธิกรแนะนำ ตั้งแต่การใส่แบตเตอรี่ การเปิดเครื่อง เพื่อจัดการเครื่อง การตั้งชื่อตนเอง การเลือกสัญลักษณ์แทนตนเอง ครูณภัทร แนะนำการเข้าอินเทอร์เน็ต ผ่านเครือข่ายของโรงเรียน นอกจากนี้นักเรียนยังค้นพบ การถ่ายภาพด้วยตนเอง
วันต่อ ๆ มานักเรียนบางคนสนใจเกี่ยวกับการเล่นดนตรี จึงไปปรึกษาคุณครูดนตรี และระยะหนึ่งสามารถเล่นเพลงได้ โดยรวมเป็นวง 4 คน ครูบงกช ใหญ่วงศ์ เป็นครูดนตรี มีความรู้เกี่ยวกับ Activity ที่ใช้เล่นดนตรี และสามารถให้ความรู้กับเด็ก ๆ ได้อย่างดี
วันต่อ ๆ มา นักเรียนใช้ XO เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ในวิชาต่าง ๆ ในช่วงต้นเทอมเราจะจัดการเรียนรู้แยกเป็นสาระวิชา บางวิชาเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ใช้เครื่องในการสืบค้นข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาสาระในชั่วโมงนั้น ๆ เช่น ภาษาไทย ค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับ เรื่องราวเกี่ยวกับรามเกียรติ์ เรื่องของโขน จากอินเทอร์เน็ต วิชาภาษาอังกฤษ ครูมอบหมายให้นักเรียน ค้นหาชื่อบุคคลเป็นภาษาอังกฤษ โดยไม่ได้บอกว่าใช้วิธีการค้นหาอย่างไร นักเรียนก็สามารถใช้เครื่องเป็นเครื่องมือในการสืบค้นได้
สำหรับเวลาว่าง นักเรียนส่วนใหญ่จะใช้ในการเข้าระบบอินเทอร์เน็ตซึ่งเว็บไซด์ส่วนใหญ่ เป็นเว็บที่นักเรียนสนใจ เกี่ยวกับ เพลง หรือเกมส์ ต่าง ๆ นอกจากนี้ นักเรียนยังค้นพบวิธีการนำ Flash drive ในการนำเพลง MP มาเปิดฟังยามว่าง
จากการสอบถามผู้ปกครองเบื้องต้นเกี่ยวกับการใช้เครื่องที่บ้าน ไม่พบปัญหาในการใช้เครื่อง เด็ก ๆ ส่วนมากจะแนะนำการใช้เครื่องให้กับพี่ ๆ น้อง ๆ ตลอดจนพ่อแม่ผู้ปกครอง ในบ้าน ทำให้ผู้ปกครองถามกับครูว่า จะสามารถซื้อเครื่องนี้ได้ที่ไหน กิจกรรมที่นักเรียนใช้เครื่องส่วนใหญ่เป็นการฟังเพลง การถ่ายภาพ การเล่นเกม การพิมพ์งาน เป็นต้น
หลังจากคุณครูณภัทร จิณานุกูล ร่วม workshop ที่ดรุณสิกขาลัย เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2551 มีเกร็ดความรู้บางส่วน อาทิเช่น การดาวน์โหลด Activity ครูไม่ได้บอกนักเรียนโดยตรงว่าทำอย่างไร แต่เริ่มแสดงให้นักเรียนดูแล้วนักเรียนเกิดความสนใจเอง ยกตัวอย่าง ครูเปิด activity “Talk” ซึ่งเป็นการอ่านเสียงคำศัพท์ภาษาอังกฤษ จากที่เราพิมพ์หน้าจอ นักเรียนสนใจและเข้ามาถามว่าอยากได้ activity นี้จะทำอย่างไรบ้าง ครูไม่ได้ตอบแต่ว่า ทำให้ดู และนักเรียนก็ลองทำเอง หลังจากนั้นนักเรียนก็ได้ดาวน์โหลด activity อื่น ๆ มาใช้อีก โดยไม่ต้องแนะนำเลย เช่น นาฬิกา เกมต่าง ๆ เป็นต้น
วันที่ 1-3 สิงหาคม 2551 นักเรียน 7 คน นำเสนอการใช้ OLPC ที่เมืองทองธานีในงานนิทรรศการการจัดการศึกษาท้องถิ่น ครั้งที่ 2 ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ซึ่งเป็นต้นสังกัดของโรงเรียน มีผู้ให้ความสนใจเข้าชมบูธของเราเป็นจำนวนมาก นักเรียน 4 คนนำเสนอเกี่ยวกับการเล่นดนตรี อีก 3 คน ใช้ activity ต่าง ๆ คำถามจากผู้เข้าชมส่วนใหญ่คือ เครื่องนี้ซื้อได้ที่ไหน ทำอะไรได้บ้าง ใช้ได้เหมือน notebook ทั่วไปหรือไม่ ใช้ในการเรียนรู้อย่างไร เด็ก ๆ ก็ได้แนะนำให้กับผู้สนใจทราบและแนะนำ activity บางตัวที่มีผู้สนใจ
ต้นเดือนสิงหาคม เป็นเดือนที่เริ่มต้นการเรียนรู้โครงงาน นักเรียนห้อง ม.1/3 เลือกเรียนรู้หัวข้อ “ป่าชายเลน” การสังเกตของครูจะเห็นการใช้เครื่องเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ได้อย่างชัดเจน เนื่องจากการสืบค้นข้อมูล นักเรียนสามารถใช้เครื่องค้นข้อมูลในอินเทอร์เน็ตได้ตลอดเวลา ต่างจากห้องเรียน อื่น ๆ ที่จะต้องรอคิวในการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ ซึ่งไม่สะดวก ไม่ต่อเนื่อง นอกจากนี้ในการไปเรียนรู้นอกสถานที่ (field trip) นักเรียนยังใช้เป็นเครื่องมือในการบันทึกภาพเหตุการณ์ต่าง ๆ อีกด้วย ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ นำเสนองานเด็ก ๆ ยังคงต้องการโปรแกรมที่คุ้นเคย เช่น MS Powerpoint หรือ ProShowgold ที่คุ้นเคยมากกว่า Activity ที่มีในเครื่อง ครูจึงแนะนำว่าเราก็สามารถทำงานนำเสนอจากเครื่องนี้ได้เช่นกัน แต่ต้องผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เด็ก ๆ บอกว่าอยากจะทำ จึงตกลงกันว่าช่วงท้ายของ โปรเจค จะมีการจัดสรุปความรู้เพื่อเผยแพร่บนระบบอินเทอร์เน็ตต่อไป โดยจะร่วมกันเรียนรู้วิธีการใช้ OLPC เป็นเครื่องมือในการเผยแพร่องค์ความรู้นั้นต่อไป
ณภัทร จิณานุกูล
บันทึกสรุป 14.20 น. วันพฤหัสบดีที่ 11 กันยายน 2551
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น